Không có vùng cấm: Từ điểm nóng đất bãi đến quyết tâm xử lý dứt điểm tại phường Lĩnh Nam

Từ điểm nóng kéo dài nhiều năm đến quyết tâm “ làm đến cùng ”

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, địa bàn phường Lĩnh Nam trải rộng, dân cư phân tán, đặc biệt là khu vực đất bãi ven sông Hồng với nhiều hình thức sử dụng phức tạp. Không ít diện tích đất công bị sử dụng làm nhà xưởng, kho bãi, cơ sở sản xuất trong thời gian dài, thậm chí có những trường hợp tồn tại hàng chục năm.

Chính từ thực tế đó, việc xử lý các trạm trộn bê tông, asphalt trái phép ven sông Hồng trước đây của phường Lĩnh Nam được xem là bước đi mang tính “mở đường”. Khi những công trình quy mô lớn, liên quan đến nhiều doanh nghiệp vẫn bị buộc dừng hoạt động, tháo dỡ, thông điệp về kỷ cương pháp luật đã được xác lập rõ ràng: Không có vùng cấm trong quản lý đất đai.

Tiếp đó, thực hiện chỉ đạo tại Văn bản số 2721/VP-NNMT ngày 13-2-2026 của UBND thành phố Hà Nội, về việc kiểm tra, xử lý và hoàn thành việc thu hồi các vị trí đất do phường quản lý trong quý I-2026, phường Lĩnh Nam đã cụ thể hóa bằng Kế hoạch số 107/KH-UBND ngày 26-2-2026 và Quyết định số 136/QĐ-UBND ngày 27-2-2026, thành lập tổ công tác với 3 nhóm ra quân, triển khai xử lý đồng bộ các vi phạm.

Điểm đáng chú ý là kế hoạch không chỉ dừng ở định hướng mà được thiết kế với lộ trình rõ ràng: Hoàn thành thiết lập hồ sơ vi phạm trước ngày 10-3-2026; yêu cầu tự tháo dỡ trước ngày 12-3-2026; áp dụng biện pháp ngừng cung cấp điện, nước trước ngày 15 đến 20-3-2026; và hoàn thành xử lý dứt điểm trước ngày 31-3-2026.

Đáng chú ý, giai đoạn cao điểm này diễn ra đúng vào thời điểm địa phương tập trung cho nhiệm vụ chính trị quan trọng là bầu cử. Với sự chuẩn bị bài bản, phường Lĩnh Nam là một trong những địa bàn dẫn đầu của thành phố khi tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 100% từ rất sớm. Nhưng ngay sau khi hoàn thành nhiệm vụ, các tổ công tác lập tức quay lại địa bàn, tiếp tục làm việc, không có khoảng trống, không có tâm lý “xong việc lớn rồi nghỉ”.

Chính nhịp làm việc liên tục đó đã tạo nên kết quả cụ thể: Trong tổng số 54 vị trí vi phạm, đến ngày 23-3-2026 đã có 47 trường hợp bị áp dụng biện pháp ngừng cung cấp điện, nước; 18 trường hợp bàn giao mặt bằng.

Không có ngoại lệ , nhưng cũng không bỏ mặc sinh kế người dân

Nếu chỉ nhìn vào những quyết định ngừng điện, nước hay các biện pháp kiểm soát hiện trường, có thể thấy rõ sự quyết liệt. Nhưng đi sâu vào từng trường hợp cụ thể, cách làm của phường Lĩnh Nam lại cho thấy một cách tiếp cận khác: Không nóng vội, không cực đoan.

Ví như, tại một điểm kinh doanh hải sản trên đất công, khi Tổ công tác làm việc, kho vẫn còn hàng tươi sống, bể chứa đang vận hành. Nếu áp dụng biện pháp ngừng điện, nước ngay lập tức, toàn bộ số hàng sẽ hư hỏng, thiệt hại không nhỏ. Sau khi xem xét thực tế, Tổ công tác thống nhất cho hộ kinh doanh thêm 5 ngày để tiêu thụ hết hàng tồn, đồng thời yêu cầu cam kết không nhập thêm hàng mới. Mốc thời gian được ấn định rõ ràng, có kiểm tra, giám sát. “Cơ hội” được tạo ra, nhưng đi kèm với kỷ luật chặt chẽ: Nếu cố tình phát sinh hàng hóa, việc xử lý sẽ được thực hiện ngay, không gia hạn.

Ở một trường hợp khác, một cơ sở sản xuất bồn tắm nhựa với quy mô nhỏ nhưng sử dụng vật liệu liên quan đến hóa chất. Nếu xử lý nóng vội bằng cưỡng chế ngay, không chỉ ảnh hưởng đến sinh kế của người lao động mà còn tiềm ẩn nguy cơ phát tán chất thải, gây tác động tới môi trường xung quanh. Sau khi đánh giá điều kiện thực tế, Tổ công tác đã lựa chọn phương án phù hợp hơn: Yêu cầu cơ sở xây dựng kế hoạch di dời, đồng thời tạo thời gian để tìm địa điểm sản xuất mới đáp ứng yêu cầu về môi trường.

Những tình huống cụ thể như vậy cho thấy, việc xử lý vi phạm tại đây không chỉ là câu chuyện “đúng-sai” theo quy định, mà còn là cách cân bằng giữa kỷ cương pháp luật và đời sống thực tế. Sự linh hoạt có kiểm soát giúp người dân có “đường lui”, nhưng không làm thay đổi mục tiêu cuối cùng: Phải trả lại mặt bằng, phải chấm dứt vi phạm.

Trao đổi với phóng viên Cơ quan Báo và phát thanh, truyền hình Hà Nội, Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND phường Lĩnh Nam Nguyễn Văn Đức cho biết, quan điểm xuyên suốt của phường là xử lý dứt điểm nhưng phải đúng trình tự, đúng quy định và đảm bảo ổn định đời sống người dân.

“Chúng tôi xác định rõ, các trường hợp vi phạm đều phải xử lý, không có ngoại lệ. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, phường luôn tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp có thời gian thu xếp, di dời, ổn định sản xuất, kinh doanh. Mục tiêu không chỉ là thu hồi đất, mà còn là tạo sự đồng thuận để quản lý bền vững”, ông Nguyễn Văn Đức chia sẻ và cho biết thêm, các biện pháp ngăn chặn tái lấn chiếm cũng được triển khai ngay sau khi thu hồi mặt bằng như rào tôn, cắm biển, kiểm soát hoạt động vận chuyển…

Từ góc độ chuyên môn, nhiều ý kiến cho rằng, câu chuyện tại Lĩnh Nam là một chuyển biến quan trọng trong quản lý đất đai ở cơ sở.

Theo một chuyên gia trong lĩnh vực quản lý đô thị, việc xử lý vi phạm đất công thường gặp khó không phải vì thiếu quy định, mà do quá trình thực thi thiếu kiên quyết hoặc thiếu đồng bộ. “Điểm đáng chú ý ở Lĩnh Nam là cách làm có lộ trình, có kiểm đếm và có chế tài rõ ràng. Khi tất cả các trường hợp đều được xử lý theo cùng một nguyên tắc, không có ngoại lệ, thì hiệu ứng lan tỏa sẽ rất lớn. Những trường hợp còn lại sẽ khó có cơ sở để chây ỳ,” vị chuyên gia nhận định.

Thực tế cũng cho thấy, khi các biện pháp như ngừng cung cấp điện, nước đã được triển khai, khi lực lượng kiểm soát được thiết lập và tiến độ xử lý được duy trì liên tục, thì việc chờ đợi không còn mang lại lợi ích. Ngược lại, những trường hợp chủ động tháo dỡ, bàn giao mặt bằng sớm không chỉ giảm thiểu thiệt hại, mà còn giữ được điều kiện ổn định sản xuất, kinh doanh. Càng chậm trễ, chi phí phải trả càng lớn, không chỉ về kinh tế mà còn về cơ hội.

Câu chuyện tại phường Lĩnh Nam vì thế không chỉ dừng lại ở việc xử lý 54 vị trí vi phạm, mà còn là một thông điệp rõ ràng trong quản lý đô thị. Khi chính quyền làm thật, minh bạch và kiên định, trật tự sẽ được thiết lập lại, và sự chấp hành sẽ trở thành lựa chọn tất yếu.