Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính, có thể gây thành dịch do vi rút dengue gây ra. Bệnh lây lan do muỗi vằn đốt người bệnh nhiễm vi rút sau đó truyền bệnh cho người lành qua vết đốt. Đến nay, bệnh sốt xuất huyết chưa có vắc xin phòng bệnh và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, biện pháp phòng bệnh chủ yếu và hiệu quả nhất là diệt muỗi, diệt lăng quăng/bọ gậy và phòng muỗi đốt.
1. Bệnh sốt xuất huyết là gì?
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính, có thể gây thành dịch do vi rút dengue gây ra. Bệnh lây lan do muỗi vằn có tên là Aedes aegypti (An-des-ê-gyp-ti) đốt người bệnh nhiễm vi rút sau đó truyền bệnh cho người lành qua vết đốt. Muỗi vằn có màu đen, trên thân và chân có những đốm trắng. Muỗi thường đậu ở quần áo, chăn, màn trong nhà. Muỗi vằn hoạt động hút máu và ban ngày, cao nhất là vào sáng sớm và chiều tối.
Bệnh lây lan do muỗi vằn đốt người bệnh nhiễm vi rút sau đó truyền bệnh cho người lành qua vết đốt
Bệnh lây lan do muỗi vằn đốt người bệnh nhiễm vi rút sau đó truyền bệnh cho người lành qua vết đốt
* Lưu ý: Dịch sốt xuất huyết thường xảy ra theo mùa, dịch bắt đầu từ tháng 4 và kéo dài đến cuối năm, cao nhất vào tháng 7,8,9,10. Cả người lớn và trẻ em đều có thể bị mắc sốt xuất huyết.
Vòng đời của muỗi vằn trải qua 4 giai đoạn: trứng =>>bọ gậy==> lăng quăng==> muỗi trưởng thành.
2. Sự nguy hiểm của bệnh:
Bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vắc xin phòng bệnh. Thường gây ra dịch lớn với nhiều người mắc có thể gây tử vong nhất là với trẻ em, gây thiệt hại lớn về kinh tế, xã hội. Bệnh sốt xuất huyết do vi rút gây ra với 4 típ gây bệnh, một người có thể mắc nhiều lần do nhiễm các typ vi rút khác nhau.
3. Đặc điểm của muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết:
Muỗi vằn có màu đen, thân và chân có những đốm trắng
Muỗi có màu đen, thân và chân có những đốm trắng thường được gọi là muỗi vằn. Muỗi vằn cái đốt người vào ban ngày, đốt mạnh nhất là vào sáng sớm và chiều tối. Muỗi vằn thường trú đậu ở các góc/xó tối trong nhà, trên quần áo đặc biệt quần áo có mùi mồ hôi, chăn màn, dây phơi và các đồ dùng trong nhà.
Muỗi vằn đẻ trứng, sinh sản ở các ao, vũng nước hoặc các dụng cụ chứa nước sạch ở trong và xung quanh nhà như bể nước, chum, vại, xô, chậu, giếng nước, hốc cây, hòn non bộ… các đồ vật hoặc đồ phế thải có chứa nước như lọ hoa, bát nước kê chạn, lốp xe, vỏ dừa, vỏ sữa chua, máng thoát nước mưa bị tắc…Muỗi vằn phát triển mạnh vào mùa mưa, khi nhiệt độ trung bình hàng tháng vượt trên 20º C.
4. Triệu chứng bệnh sốt xuất huyết
- Sốt cao đột ngột 39 – 40 độ C, kéo dài 2 – 7 ngày. Uống thuốc hạ sốt, sốt giảm vài giờ sau sốt cao trở lại.
Sốt cao đột ngột 39 – 40 độ C, kéo dài 2 – 7 ngày
- Đau đầu dữ dội ở vùng trán; Đau hốc mắt, đau người, các khớp; buồn nôn; phát ban
- Xuất huyết: Xuất huyết có sau sốt vài ngày, biểu hiện bằng các hình thức như xuất huyết dưới da, da có những chấm đỏ, ấn không mất, hoặc xuất huyết tự nhiên như chảy máu cam, chảy máu chân răng, ói ra máu, đi tiêu ra phân đen v.v
Xuất huyết có sau sốt vài ngày, biểu hiện bằng các hình thức như xuất huyết dưới da, da có những chấm đỏ, ấn không mất
- Trẻ sốt được 5-7 ngày thì sốt giảm và sốc xuất hiện làm trẻ bị trụy tim mạch rồi tử vong. Trước khi trẻ bị sốc, trẻ có các dấu hiệu báo trước như: Vật vã bức rức hoặc li bì mê sảng; Đau bụng nhiều, Tay chân lạnh và rịn mồ hôi; Da đổi sắc bầm bầm, môi tím tái. Tiểu ít hơn bình thường.
Dấu hiệu bệnh sốt xuất huyết
5. Biện pháp phòng bệnh sốt xuất huyết
Chủ động phòng chống sốt xuất huyết
Hưởng ứng “Ngày ASEAN phòng, chống sốt xuất huyết” năm 2025 với mong muốn nâng cao ý thức cộng đồng trong việc tự phòng bệnh và nâng cao nhận thức trong việc thực hiện các biện pháp phòng chống sốt xuất huyết loại trừ nơi phát sinh, phát triển của muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết. UBND phường Lĩnh Nam, Trạm y tế phường đề nghị các hộ dân tích cực phối hợp với chính quyền và ngành y tế trong công tác phòng, chống dịch và thực hiện tốt một số nội dung sau:
- Phát quang cây cỏ rậm rạp chung quanh nhà, dọn dẹp nhà cửa gọn gàng sạch sẽ để tránh muỗi có nơi trú ẩn.
- Khi ngủ cần ngủ trong màn kể cả ban ngày để tránh muỗi chích, tránh ngủ nơi nơi ẩm ướt, thiếu ánh sáng.
- Diệt muỗi và tránh muỗi chích bằng cách sử dụng nhang diệt muỗi, thuốc diệt muỗi, vợt điện bắt muỗi hoặc bôi kem chống muỗi chích v.v ...
- Không để muỗi có nơi sinh sản bằng cách chúng ta dọn dẹp các vật dụng có chứa nước đọng ở chung quanh nhà như vỏ đồ hộp, mảnh sành, vỏ xe, máng xối nước có đọng lá cây ẩm, bình cắm hoa v.v…
dọn dẹp các vật dụng có chứa nước đọng ở chung quanh nhà
- Các vật chứa nước sinh hoạt hằng ngày như lu, hồ chứa nước cần đậy nắp kín hoặc được cọ rửa tuần/1 lần để diệt trứng muỗi và lăng quăng. Nếu bể nước, hồ nước không súc rửa hàng tuần cần được thả cá bảy màu để diệt lăng quăng. Đối với chén nước ở các chân tủ thức ăn phải cho ít muối vào để diệt trứng muỗi và lăng quăng.
- Khi bị sốt đến ngay cơ sở y tế để được khám và tư vấn điều trị. Không tự ý điều trị tại nhà.
* Vì sức khỏe gia đình và cộng đồng đề nghị chúng ta cùng thực hiện khẩu hiệu:
- KHÔNG CÓ LĂNG QUĂNG, BỌ GẬY, KHÔNG CÓ SỐT XUẤT HUYẾT !
- DIỆT LĂNG QUĂNG, BỌ GẬY LÀ TRÁCH NHIỆM CỦA MỌI NHÀ !
- CỘNG ĐỒNG CHUNG TAY ĐỂ ĐẨY LÙI BỆNH SỐT XUẤT HUYẾT !